Hybride werken is hard werken

De periode van thuiswerken voelde als een lang verblijf in de grot van Plato. Langzaam maar zeker begonnen we te geloven dat het beeldscherm van de laptop de werkelijkheid weerspiegelde, net als de schaduwen op de wand van de grot. Nu worden we gedwongen een stap buiten de grot zetten. We knijpen onze ogen samen tegen het felle zonlicht en bekijken vol verbazing de wereld buiten die grot. Hoe werkt het hier? Wat verwacht men hier van mij? Vind ik het hier leuker dan in de grot? Voor sommigen zal gelden dat de donkere grot meer comfort bood dan het zonnige buiten. Anderen daarentegen zijn de schaduwen op de wand nu wel zat.

Blij én ongelukkig

Waarom terugkeren naar kantoor hard werken is Rebelinda

Zo trad ik afgelopen week voor het eerst sinds tijden weer buiten mijn eigen grot en ging ik vol goede moed naar kantoor. Het was een mooi voorproefje van wat tegenwoordig hybride werken heet. Ik ontmoette een aantal collega’s waarmee ik een online presentatie verzorgde. Daarna gingen we lunchen in de bedrijfskantine. In ons enthousiasme wilden we met onze dienbladen al knus bij elkaar kruipen aan een net te kleine tafel. Vermanend werden we toegesproken door de meneer van de facilitaire dienst: of we de anderhalve meter in acht wilde nemen. Als een stel stoute schoolkinderen dropen we af richting de grotere tafels met meer afstand tot elkaar om daar verder te kletsen.
Na het uitwisselen van de laatste verhalen waaierde iedereen uit: de meesten gingen naar huis. Ik besloot in de ontvangsthal te gaan zitten, die inmiddels smaakvol ingericht was met zithoekjes op gezellige kleedjes en omringd met groene planten. Daar wijdde ik me vol overgave aan een serie online beeldbelvergaderingen, totdat mijn laptop uitviel. De gezellige zitjes zijn namelijk bedoeld voor korte ontmoetingen, dus niet uitgerust met stopcontacten. Een werkplek was ik vergeten te reserveren. Inmiddels was de hal zo goed als uitgestorven. Ik groette de eenzame receptioniste achter de balie en zocht de bus op terug naar huis. Ik was blij. En ongelukkig. Best verwarrend dus.

Terugkeren naar kantoor is hard werken

Na ruim een jaar uitgekeken te hebben naar de terugkeer naar kantoor, voel ik hoe enthousiasme, onzekerheid en frustratie elkaar afwisselen. Terugkeren is niet alleen een feest, maar ook hard werken. Hoe gaan we dit doen? Wat is hybride werken eigenlijk concreet? Welke elementen van thuiswerken wil ik vasthouden en welke loslaten? Dat hybride werken nog steeds heel veel online werken betekent, staat in ieder geval vast.
Mijn werkgever stimuleert dit sterk. Soms ervaar ik dat als frustrerend. Het voelt dan alsof ik niet erkend wordt in mijn worsteling van het op afstand werken en mijn verlangen naar het oude normaal. Daarbij lijkt het een doel op zich te worden: we werken hybride, omdat het kan! Maar zou het niet veel meer een middel moeten zijn? Een middel om benodigde veranderingen te bewerkstelligen op het gebied van milieu, werk- en privébalans en een herontwerp van onze manier van werken. Ik oefen mijn koppige geest daarom in het zien en benutten van kansen van hybride werken.

Hybride werken moet in het teken staan van duurzaamheid

Minder vervoersbewegingen van en naar kantoor en naar diverse vergaderingen in het land is gezien de klimaatcrisis geen overbodige luxe. Werkgevers kunnen het hybride werken als kans aangrijpen om meer handen en voeten te geven aan duurzaamheid. Bij minder kilometers is een leaseauto ook minder aantrekkelijk, voor zowel werkgever als werknemer. Nu is dus het moment voor werkgevers hun verantwoordelijkheid te nemen. De leaseautovloot kan vervangen worden door deelauto’s en men kan zakelijke OV-abonnementen aanbieden.

Hybride werken moet leiden tot een herontwerp van onze manier van werken

Als ik terugblik op de afgelopen periode hebben we ons kantoor min of meer online nagebouwd. Het werken van 9 tot 5 bleef behouden, evenals vergaderingen met (te) veel deelnemers, e-mails en onderbrekingen van collega’s via chat. Nu bewegen we langzaam maar zeker toe naar meer asynchrone vormen van communicatie: werken in een gedeeld document, reageren op berichten in Teams wanneer het je uitkomt etc. Mullenweg, oprichter van WordPress-bedrijf Automattic, heeft vijf niveaus van werken in “gespreide” teams geïllustreerd met een piramide waarin die stappen herkenbaar terugkomen. De toplaag van de piramide heet het Nirwana. Hier presteert het virtuele team veel beter dan enig fysiek team ooit zou kunnen. Daarbij dient zowel de cultuur van de organisatie, als de fysieke en technologische omgeving ondersteunend te zijn. Hiervoor hebben we in ieder geval volgende zaken nodig:

  • Het ontwikkelen van een gezamenlijk gedragen kader om te bepalen welke activiteiten al of niet tijd- en plaatsgebonden zijn. Dit voorkomt oeverloze discussies of meetings online of offline moeten plaatsvinden;
  • Het beter benutten van mogelijkheden om asynchroon te werken. Dit vraagt om meer kennis van en keuze in tools die daarvoor beschikbaar zijn. Belangrijker nog vraagt het om het afscheid nemen van de 9 tot 5-mentaliteit. Met de huidige hoeveelheid synchrone vergaderingen houden we elkaar namelijk gevangen in dat paradigma;
  • Vooruitzicht op vaste momenten in het jaar waarop we als organisatie fysiek bijeenkomen om de verbinding met elkaar en de organisatie te verstevigen;
  • Mogelijkheden voor persoonlijke ontwikkeling. De pandemie is voor veel mensen een soort pauzemoment geweest als het gaat om het volgen van cursussen. Dat moet weer een regulier onderdeel worden in het werk. Daarbij vraagt het hybride werken ook om nieuwe kennis en vaardigheden waar in geïnvesteerd moet worden.

Hybride werken moet leiden tot een gezonde werk-privébalans

Hybride werken kan bij uitstek een middel zijn om een positieve bijdrage te leveren aan een gezonde werk-privébalans. In plaats van ons aan te moeten passen aan de tijdsroutine van samenleving, kunnen we onze eigen persoonlijke tijdsroutine ontwikkelen. Avondmensen kunnen bijvoorbeeld iets later beginnen en vaker in de avonden werken. De flexibiliteit maakt de combinatie van werk met opvoedkundige taken of mantelzorgtaken makkelijker. Momenten van ontspanning hoeven niet langer geconcentreerd te worden in de avonduren of het weekend.
Hiervoor moeten we naar een nieuwe vorm van leiderschap waarbij niet gestuurd wordt op aanwezigheid, maar op resultaat. Mits bedrijven geen monitoringssoftware op de laptops van hun medewerkers planten, is het vrij lastig om te bepalen of medewerkers in het hybride werken wel al hun uren maken. Dat hoeft ook niet uit te maken als de medewerker maar de afgesproken resultaten boekt. Het leveren van de juiste resultaten vraagt daarbij om een heel duidelijke “why” van de organisatie. Pas als ik goed weet wat de organisatie nastreeft en hoe ik en mijn team daaraan bijdragen kan ik resultaten leveren die van waarde zijn.

Ben ik klaar voor het hybride werken?

Eerlijk antwoord? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat dit een momentum is, een momentum om radicale veranderingen te realiseren én om als medewerker assertief te zijn. Als we veranderingen nu niet doorzetten komen ze er nooit. Als je nu niet opkomt voor je behoeften bij het hybride werken, zal het voor je bepaald worden. Kom dus die grot uit en ga aan de slag.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *